Niewybuchy za grubo ponad milion dolarów. USA ma problemy ze swoimi pociskami manewrującymi

Pocisk manewrujący BGM-109 Tomahawk od wielu lat uchodzi za symbol amerykańskiej dominacji militarnej. Zdolny do precyzyjnego uderzenia z odległości 1000 kilometrów, miał być gwarantem chirurgicznej skuteczności. Jednak najnowsze doniesienia z frontów w Nigerii, Syrii i Iraku wskazują, że część pocisków spadła z nienaruszonymi głowicami, co jest prezentem technologicznym dla przeciwników USA.

Sytuacja ta rzuca zupełnie nowe światło na rzekomą nieomylność zachodnich arsenałów, obnażając słabe punkty w amerykańskiej machinie wojennej. Dla powagi sytuacji kluczowy jest fakt, że nie mówimy o odosobnionym incydencie, lecz o powtarzającym się schemacie usterki, który w 2026 roku przybrał na sile w sposób niemożliwy do zignorowania. BGM-109 Tomahawk to zaawansowany system uderzeniowy, którego korzenie sięgają lat 80. XX wieku. Od tamtego czasu pociski te przeszły liczne modernizacje, stając się podstawowym narzędziem w arsenale Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Wystrzeliwane z pokładów niszczycieli i okrętów podwodnych, potrafią lecieć nisko nad ziemią, omijając radary przeciwnika, aby z ogromną precyzją trafić w wyznaczony cel. Cena za sztukę szacowana jest na około 2 000 000 dolarów. Kiedy broń o takiej wartości uderza w ziemię i nie wybucha, straty są ogromne. Z finansowego punktu widzenia, cel pozostaje nienaruszony, a kosztowna misja kończy się fiaskiem. Natomiast z perspektywy geostrategicznej, co jest znacznie groźniejsze, wróg otrzymuje dostęp do najpilniej strzeżonych tajemnic wojskowych na świecie. Według najnowszych raportów, na które powołuje się Forbes oraz analiz ekspertów do spraw technologii wojskowych, takich jak David Gambling, problem tkwi w długim cyklu życia tych pocisków i specyfice ich modernizacji. Ponieważ Tomahawki są kupowane w stosunkowo niewielkich partiach od ponad 40 lat, amerykańskie magazyny wojskowe zgromadziły olbrzymią liczbę różnych wariantów, z których każdy charakteryzuje się innym stopniem zużycia. Proces starzenia się komponentów elektronicznych, zapalników oraz materiałów wybuchowych jest nieubłagany, nawet przy najbardziej rygorystycznych procedurach konserwacji. Kiedy pocisk zostaje ostatecznie użyty w warunkach bojowych, skumulowane lata przechowywania i rotacji między różnymi bazami czy okrętami mogą skutkować awarią w najmniej oczekiwanym momencie przed uderzeniem.

Dowody na te awarie są dziś łatwo dostępne, a ich analiza przyprawia o ból głowy planistów w Pentagonie. Niezależne organizacje zajmujące się badaniem użycia uzbrojenia, takie jak Open Source Munitions Portal, regularnie publikują zdjęcia i raporty z miejsc konfliktów. Na początku 2026 roku w Nigerii sfotografowano co najmniej 4 niewybuchy amerykańskich pocisków manewrujących. Z kolei w Syrii, w okolicach miejscowości Kafr Zeita w prowincji Hama, udokumentowano 3 kolejne przypadki, gdzie pociski uderzyły w ziemię, zachowując integralność niemal całej struktury. Kolejny, 1 nienaruszony egzemplarz odnaleziono niedawno w pobliżu miasta Kirkuk w Iraku. Fotografie z miejsc zdarzeń wyraźnie pokazują korpusy pocisków w szaro-srebrnych barwach, z nienaruszonymi sekcjami skrzydeł oraz systemami naprowadzania. Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że wśród odnalezionych niewybuchów znajdują się egzemplarze wyposażone w potężne głowice WDU-36/B. Głowica tego typu waży około 310 kilogramów i zawiera 120 kilogramów wysoce specjalistycznego materiału wybuchowego PBXN-107, zamkniętego w tytanowej obudowie służącej do penetracji umocnionych celów. Brak detonacji oznacza, że cała ta zaawansowana konstrukcja leży w piasku, czekając, aż technicy wroga zapakują ją na ciężarówkę. Ponadto, w rejonie Morza Arabskiego zaobserwowano użycie najnowszych wariantów, takich jak Maritime Strike Tomahawk z charakterystyczną czarną powłoką, co sugeruje, że problem może dotyczyć nie tylko starych zapasów, ale również najświeższych modyfikacji sprzętu. Dla państw i organizacji wrogich Stanom Zjednoczonym, przechwycenie nienaruszonego pocisku Tomahawk to niebywała okazja wywiadowcza. Inżynierowie z takich państw jak Rosja, Chiny czy Iran od lat próbują uzyskać bezpośredni dostęp do amerykańskich układów naprowadzania. Każdy Tomahawk kryje w sobie skomplikowany system nawigacji oparty na precyzyjnych modułach satelitarnych, które są odporne na zakłócenia, a także zaawansowane układy śledzenia rzeźby terenu i cyfrowego dopasowywania obrazu. Zbadanie tych systemów pozwala na znalezienie ich luk i opracowanie skuteczniejszych metod walki elektronicznej. Jeśli przeciwnik dowie się, na jakich częstotliwościach i w jaki sposób wewnętrzne komputery pocisku komunikują się z otoczeniem, będzie mógł z łatwością stworzyć systemy zagłuszające, które w przyszłości zneutralizują całe salwy amerykańskich rakiet.

Kolejnym kluczowym elementem narażonym na inżynierię wsteczną są materiały użyte do budowy powłoki pocisku oraz kształt jego łopatek silnika, które mają za zadanie minimalizować sygnaturę radarową. Choć BGM-109 nie jest klasycznym pociskiem w technologii obniżonej wykrywalności, jego przetrwanie w strefie silnej obrony przeciwlotniczej zależy od niskiego profilu lotu i zredukowanego echa radarowego. Poznanie dokładnej charakterystyki fizycznej pocisku pozwoli radarom wroga na znacznie szybsze i łatwiejsze identyfikowanie tego zagrożenia w przyszłości. Należy pamiętać, że proces badawczy nad taką technologią jest niezwykle żmudny i kosztowny, a Stany Zjednoczone poświęciły wiele lat na dopracowanie każdego detalu. Oddanie tych wyników za darmo to problem, którego skutki mogą być odczuwalne przez kolejne 20 czy 30 lat. Skutki polityczne i prestiżowe są równie dotkliwe. Amerykański przemysł zbrojeniowy od lat budował swoją pozycję na obietnicy niezawodności i najwyższej jakości. Sojusznicy z całego świata kupują amerykański sprzęt za miliardy dolarów, wierząc, że w godzinie próby zadziała on bezbłędnie. Zjawisko masowych awarii najsłynniejszego amerykańskiego pocisku manewrującego uderza w fundament tego zaufania. Jeśli broń stanowiąca podstawę siły uderzeniowej zawodzi na tak elementarnym poziomie, jak detonacja nad celem, sojusznicy mogą zacząć kwestionować sens polegania wyłącznie na gwarancjach technologicznych zza oceanu. Konkurencja na globalnym rynku zbrojeniowym nie śpi i z pewnością wykorzysta te doniesienia do promowania własnych rozwiązań. Wojsko Stanów Zjednoczonych stoi obecnie przed ogromnym wyzwaniem logistycznym i inżynieryjnym. Rozwiązanie tego problemu będzie wymagało przeprowadzenia szczegółowych audytów w magazynach na całym świecie. Każda partia pocisków będzie musiała zostać sprawdzona pod kątem ewentualnych defektów zapalników i mechanizmów uzbrajających. To operacja zakrojona na szeroką skalę, która potrwa co najmniej od 12 do 24 miesięcy i pochłonie kolejne kwoty z budżetu obronnego. W międzyczasie każdy wystrzelony Tomahawk będzie niósł ze sobą ryzyko nie tylko chybienia celu, ale przede wszystkim dostarczenia wrogowi cennych technologii.

Obecna sytuacja na frontach w Nigerii, Syrii i Iraku to brutalne przypomnienie, że nawet najpotężniejsza machina wojenna nie jest wolna od błędów, a upływ czasu jest bezlitosny dla każdego układu elektronicznego i mechanicznego. Epoka bezkrytycznej wiary w amerykańską bezbłędność technologiczną właśnie ulega weryfikacji na polach bitew Bliskiego Wschodu i Afryki. Pentagon musi działać szybko, ponieważ w dobie globalnego wyścigu zbrojeń i asymetrycznych konfliktów, jeden nienaruszony pocisk manewrujący w obcych rękach może stanowić różnicę pomiędzy przyszłym zwycięstwem a bolesną porażką. Przyszłość pokaże, czy amerykańscy inżynierowie zdołają usunąć te wady, zanim technologia warta dwa miliony dolarów za sztukę na stałe zasili arsenały ich największych rywali. Sytuacja ta z pewnością przejdzie do historii jako ważna lekcja dla współczesnych sił zbrojnych. Posiadanie najbardziej zaawansowanej broni na świecie nie gwarantuje sukcesu, jeśli zawodzi tak podstawowy element, jak niezawodność jej końcowego działania.