Kolejny raport z Bliskiego Wschodu. Zapraszam do lektury.
Raport specjalny „Iran Update”
4 kwietnia 2026 r.
|
Źródło raportu: https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-special-report-april-4-2026/ |
|
Rozważ wsparcie mojej strony, jeśli Ci się podoba: http://buycoffee.to/przekazwiedzy Zmotywujesz mnie do większego wysiłku i tworzenia lepszych treści. Dziękuję! |
Instytut Badań nad Wojną - The Institute for the Study of War (ISW) - oraz Projekt Krytycznych Zagrożeń - The Critical Threats Project (CTP) - przy American Enterprise Institute publikują codzienne aktualizacje zawierające analizy dotyczące konfliktu z Iranem. Aktualizacje te skupiają się na atakach Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran oraz na reakcji Iranu i Osi Oporu na te ataki. Aktualizacje obejmują wydarzenia z ostatnich 24 godzin.
UWAGA: ISW-CTP nie będzie już publikować porannych aktualności dotyczących wojny z Iranem. Zamiast tego ISW-CTP będzie rano publikować na swoich kanałach w mediach społecznościowych wpisy poświęcone najnowszym wydarzeniom związanym z wojną, zawierające odpowiednie mapy.
UWAGA: Firma Planet Labs zaostrzyła ograniczenia dotyczące udostępniania zdjęć satelitarnych, wprowadzając bezterminowe wstrzymanie udostępniania zdjęć z tego regionu do czasu zakończenia konfliktu. ISW-CTP nie będzie w stanie potwierdzać ataków ani oceniać zniszczeń w poszczególnych lokalizacjach na podstawie zdjęć satelitarnych dostarczanych przez Planet Labs. Rozważamy inne możliwości i metody potwierdzania ataków i będziemy nadal potwierdzać ataki tam, gdzie to możliwe.
Najważniejsze wnioski:
- Utrata dwóch amerykańskich samolotów nie oznacza, że połączone siły utraciły lub tracą przewagę w powietrzu nad Iranem. Siły sojusznicze mogą utrzymać przewagę w powietrzu nawet wtedy, gdy wróg próbuje zestrzelić sojusznicze samoloty, o ile irańska obrona przeciwlotnicza nie utrudnia w znacznym stopniu prowadzenia operacji sojuszniczych. Irańskie próby podważenia przewagi powietrznej Stanów Zjednoczonych i Izraela nie wpłynęły znacząco na zdolność połączonych sił do prowadzenia operacji nad Iranem, o czym świadczą nieustanne naloty na terenie całego kraju.
- Chińskie działania mające na celu pomoc Iranowi w odbudowie programu rakiet balistycznych mogą podważyć wysiłki połączonych sił zmierzające do osłabienia lub zniszczenia elementów wspierających ten program.
- Połączone siły przeprowadziły atak na przejście graniczne między Iranem a Irakiem w miejscowości Shalamcheh w prowincji Chuzestan, w związku z doniesieniami, że bojownicy Sił Mobilizacji Ludowej (PMF) przedostali się przez to przejście do baz Basij w tej prowincji.
Najważniejsze fakty:
Utrata dwóch amerykańskich samolotów nie oznacza, że połączone siły utraciły lub tracą przewagę w powietrzu nad Iranem. 3 kwietnia siły irańskie zestrzeliły amerykański F-15E i A-10, co stanowiło pierwsze tego typu straty samolotów od początku konfliktu.Połączone siły utrzymują przewagę w powietrzu nad Iranem od pierwszej fazy kampanii, osłabiając irańskie zdolności powietrzne i obrony powietrznej. Przewaga powietrzna ma miejsce, gdy siły powietrzne stwarzają warunki, które pozwalają jednej z sił działać w „określonym czasie i miejscu bez nadmiernej ingerencji ze strony zagrożeń powietrznych i rakietowych”. Osiągnięcie przewagi powietrznej nie oznacza, że nie ma żadnego ryzyka dla samolotów, a przewaga powietrzna nie jest stała przez cały czas, we wszystkich miejscach ani na wszystkich wysokościach. Siły sojusznicze mogą utrzymać przewagę w powietrzu, nawet jeśli wróg próbuje zestrzelić sojusznicze samoloty, o ile obrona powietrzna wroga nie utrudnia poważnie operacji sojuszniczych. Próby Iranu, by podważyć przewagę powietrzną USA i Izraela, nie utrudniły poważnie zdolności połączonych sił do prowadzenia operacji nad Iranem, o czym świadczą ciągłe ataki na terenie całego kraju.
Chiny pomagają Iranowi w odbudowie irańskiego programu rakietowego, podczas gdy Stany Zjednoczone i Izrael podejmują wysiłki mające na celu jego osłabienie. Gazeta „The Telegraph” poinformowała, że do Iranu dotarło z Chin pięć dostaw substancji, prawdopodobnie nadchloranu sodu, który jest kluczowym prekursorem stałego paliwa rakietowego. Wszystkie jednostki należą do grupy Islamic Republic of Iran Shipping Line (IRISL), na którą Stany Zjednoczone nałożyły sankcje w 2021 roku. Według Starboard Maritime Intelligence cztery statki zacumowały lub znajdują się w pobliżu portu w Chabahar w prowincji Sistan i Beludżystan, a jeden statek zacumował lub znajduje się w pobliżu Bandar Abbas w prowincji Hormozgan. Chiny już wcześniej dostarczały nadchloran sodu w celu wsparcia irańskiego programu rakiet balistycznych. Połączone siły zaatakowały kilka elementów irańskiego programu rakiet balistycznych, w tym zakłady produkujące paliwo rakietowe i silniki na paliwo stałe. Jednak wysiłki Chin mające na celu pomoc Iranowi w odbudowie mogą podważyć wysiłki połączonych sił zmierzające do osłabienia lub zniszczenia elementów wspierających program rakiet balistycznych.
|
Odsyłacz do mapy:
|
Amerykańsko-izraelska kampania powietrzna
4 kwietnia połączone siły przeprowadziły atak na przejście graniczne między Iranem a Irakiem w miejscowości Shalamcheh w prowincji Chuzestan – co najmniej po raz drugi od początku wojny – w ramach trwających działań mających na celu osłabienie represyjnych zdolności Iranu. Według źródła z kręgów bezpieczeństwa Irak zamknął przejście graniczne po atakach. Ataki nastąpiły w kontekście doniesień, że co najmniej 1000 bojowników Sił Mobilizacji Ludowej (PMF) zostało rozmieszczonych w bazach Basij w prowincji Chuzestan poprzez przejście graniczne w Shalamcheh. CTP-ISW oceniło wcześniej, że reżim może mobilizować bojowników PMF, częściowo w celu wzmocnienia kontroli nad wcześniejszymi ogniskami protestów.
Połączone siły nadal osłabiają irańskie zdolności obrony powietrznej, aby utrzymać przewagę w przestrzeni powietrznej nad Iranem. 4 kwietnia Izraelskie Siły Zbrojne (IDF) zaatakowały stanowisko obrony przeciwlotniczej typu ziemia-powietrze (SAM) S-300 w miejscowości Kahrizak w prowincji Teheran. Nie jest jasne, którą część stanowiska uderzyły izraelskie siły zbrojne. Bateria S-300 składa się z radarów wykrywających i naprowadzających, centrów dowodzenia i kontroli, jednostek kierowania ogniem oraz wyrzutni, które razem tworzą sprawny system SAM. W październiku 2024 r. Izrael zneutralizował trzy pozostałe irańskie systemy S-300, niszcząc ich radary TOMBSTONE. Podobno po październiku 2024 r. Iran połączył systemy S-300 z radarami krajowej produkcji.
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) poinformowała, że Iran powiadomił ją o uderzeniu pocisku w pobliżu elektrowni jądrowej w Bushehr (BNPP) 4 kwietnia. Według doniesień odłamek pocisku spowodował śmierć jednego pracownika ochrony obiektu, a fala uderzeniowa i odłamki uszkodziły jeden z budynków na terenie elektrowni. MAEA nie odnotowała wzrostu poziomu promieniowania. Dyrektor generalny Rosatomu Aleksiej Lichaczew ogłosił 4 kwietnia, że władze ewakuowały 198 pracowników z BNPP w ramach trwającej operacji ewakuacyjnej. Wcześniej, 25 marca, Rosatom ewakuował 163 rosyjskich techników z BNPP.
4 kwietnia Izraelskie Siły Zbrojne (IDF) przeprowadziły atak na irańskie zakłady petrochemiczne w Bandar-e Imam Khomeini w prowincji Chuzestan, które według IDF były wykorzystywane przez reżim do produkcji materiałów do rakiet balistycznych. IDF oświadczyły, że atak był wymierzony w obiekt w ramach tego kompleksu, stanowiący jeden z dwóch głównych zakładów służących do produkcji materiałów do materiałów wybuchowych, rakiet balistycznych i innej broni, w tym kluczowego materiału niezbędnego do produkcji rakiet balistycznych. Według irańskich mediów izraelskie siły zbrojne przeprowadziły atak na firmy Fajr Petrochemical Company, Rejal Petrochemical Company oraz Amir Kabir Petrochemical Company. Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na firmę Fajr Petrochemical Company w 2019 r. za to, że jest ona własnością lub znajduje się pod kontrolą Persian Gulf Petrochemical Industries Company (PGPIC). Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na PGPIC i jej sieć spółek zależnych w 2019 r. za udzielanie wsparcia finansowego Khatam ol Anbia Construction Headquarters, firmie budowlanej kontrolowanej przez IRGC, która dominuje w wielu sektorach irańskiej gospodarki. W 2023 r. Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na firmę Amir Kabir Petrochemical Company za udzielanie istotnego wsparcia firmie Triliance Petrochemical Company, wcześniej uznanej za zaangażowaną w pośrednictwo w sprzedaży irańskich produktów petrochemicznych. W lutym 2023 r. Departament Skarbu USA poinformował, że firma Amir Kabir ułatwiała eksport produktów petrochemicznych do odbiorców w Azji Wschodniej, wspierając irańskie wysiłki mające na celu obejście sankcji i utrzymanie przychodów z eksportu.
3 kwietnia połączone siły przeprowadziły atak na stację radiowo-telewizyjną Islamskiej Republiki Iranu (IRIB) w Jamaran, w północnej części prowincji Teheran. Irańskie media określają stację w Jamaran jako najważniejszy i „strategiczny” nadajnik telewizyjny w Iranie. Wcześniej, 2 marca, IDF przeprowadziło atak na siedzibę IRIB w Teheranie, która również odpowiada za rozpowszechnianie propagandy reżimu.
|
Odsyłacz do mapy: |
Odpowiedź Iranu
Od ostatniej zbiórki danych przez ISW-CTP 3 kwietnia Iran wystrzelił co najmniej osiem pocisków w kierunku Izraela. Liczba ta została oszacowana na podstawie doniesień Sił Zbrojnych Izraela (IDF) oraz izraelskich mediów dotyczących wykrytych i przechwyconych pocisków. 4 kwietnia Iran wystrzelił w kierunku Izraela co najmniej jeden pocisk balistyczny wyposażony w amunicję kasetową. Izraelskie media podały, że 4 marca pociski kasetowe z tego pocisku uderzyły w co najmniej dziesięć lokalizacji w środkowej części Izraela. Według izraelskich mediów amunicja kasetowa raniła co najmniej sześć osób w środkowej części Izraela 4 kwietnia. Izraelskie media poinformowały również, że amunicja kasetowa uderzyła w pobliżu kwatery głównej IDF, Kirya w Tel Awiwie, oraz w pobliską szkołę, powodując w obu przypadkach zniszczenia, ale nie powodując ofiar. Od początku wojny 28 lutego Iran nieustannie wystrzeliwuje pociski balistyczne wyposażone w amunicję kasetową.
Iran nadal przeprowadzał ataki z użyciem dronów i rakiet na niektóre państwa Zatoki Perskiej. Ani saudyjskie, ani katarskie ministerstwo obrony nie zgłosiło wykrycia irańskich rakiet ani dronów od czasu ostatniej zbiórki danych przez ISW-CTP 3 kwietnia. Jest to pierwszy dzień od początku wojny, w którym Iran nie wystrzelił żadnych pocisków w kierunku Arabii Saudyjskiej, zakładając, że Arabia Saudyjska nie zgłosiła wykrycia, ponieważ Iran nie wystrzelił żadnych rakiet ani dronów. Jednak 4 marca Iran nadal przeprowadzał nieco więcej ataków dronami i pociskami balistycznymi na Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA). Ministerstwo obrony ZEA poinformowało, że 4 kwietnia przechwyciło 56 dronów i 23 pociski balistyczne. Władze ZEA poinformowały 4 kwietnia, że szczątki przechwyconych irańskich pocisków spadły na budynek Oracle w Dubai Internet City, ale nie spowodowały ofiar. Siły Zbrojne Kuwejtu poinformowały z kolei, że 4 kwietnia przechwyciły 19 dronów i 8 pocisków balistycznych. Siły Zbrojne Bahrajnu poinformowały również, że 4 kwietnia przechwyciły 8 dronów, ale żadnych pocisków balistycznych.
|
Odsyłacze do wykresów: |
Izraelska kampania przeciwko Hezbollahowi i odpowiedź Hezbollahu
Hezbollah poinformował, że w okresie od godziny 14:00 czasu wschodnioamerykańskiego, 3 kwietnia do godziny 14:00, 4 kwietnia przeprowadził 19 ataków wymierzonych w siły izraelskie w południowym Libanie. Hezbollah podał, że przeprowadził osiem ataków rakietowych na oddziały Sił Zbrojnych Izraela (IDF) w okręgu Bint Jbeil, z czego pięć miało miejsce w miejscowości Ainata, a trzy w Maroun al Ras. 4 kwietnia Hezbollah opublikował nagranie, które według organizacji pokazuje ataki dronów FPV przeprowadzone 24 marca na izraelską buldożer i czołg w Khiam i Taybeh, obydwu miejscowościach w dystrykcie Marjaayoun. Drony FPV użyte w tych dwóch atakach prawdopodobnie nie były dronami FPV z łączem światłowodowym. Wcześniej Hezbollah twierdził, że w okresie od 31 marca do 3 kwietnia przeprowadził sześć ataków dronów FPV na pojazdy opancerzone IDF.
|
Odsyłacz do wykresu: |
Hezbollah poinformował, że w okresie od godziny 14:00 czasu wschodnioamerykańskiego, 3 kwietnia do godziny 14:00, 4 kwietnia przeprowadził 23 ataki wymierzone w infrastrukturę Sił Zbrojnych Izraela (IDF) oraz izraelskie miejscowości na północy kraju. Hezbollah podał, że wystrzelił trzy salwy rakietowe w kierunku Kiryat Shmona na północy Izraela. Izraelski korespondent wojskowy poinformował, że 4 kwietnia rakieta Hezbollahu uderzyła w Kiryat Shmona, nie powodując żadnych ofiar. Siły Zbrojne Izraela poinformowały 4 kwietnia, że wstępne dochodzenie wykazało, iż system wczesnego ostrzegania miał awarię, w wyniku której system ostrzegawczy nie wydał alarmu przed uderzeniem rakiety Hezbollahu. Hezbollah twierdził, że przeprowadził dwa ataki rakietowe wymierzone w Metulę w północnym Izraelu. Hezbollah przeprowadził również atak rakietowy wymierzony w infrastrukturę Sił Zbrojnych Izraela w Safedzie. Izraelskie Radio Wojskowe potwierdziło, że rakieta Hezbollahu uderzyła w budynek w Safedzie, w północnym Izraelu, powodując nieokreślone szkody i nie powodując żadnych ofiar.
|
Odsyłacz do wykresu: Odsyłacz do mapy: |
IDF kontynuuje ataki na obiekty i personel powiązany z Hezbollahem na terenie całego Libanu. IDF poinformowało, że od rozpoczęcia izraelskiej operacji w Libanie 2 marca zlikwidowało ponad 1000 bojowników Hezbollahu. IDF podało również, że w dniach 3–4 kwietnia przeprowadziło ataki na 140 celów Hezbollahu. IDF poinformowało, że 3 kwietnia zbombardowało siedzibę libańskiego korpusu Sił Quds IRGC w Bejrucie. IDF stwierdziło, że Korpus Libański służy jako łącznik między Hezbollahem a Iranem i pomaga w odbudowie Hezbollahu. IDF zabiło wcześniej dowódców Korpusu Libańskich Sił Quds IRGC podczas nalotów w Bejrucie 3 i 7 marca. IDF zbombardowało również 3 kwietnia dwie kwatery główne Palestyńskiego Dżihadu Islamskiego (PIJ) w Bejrucie. IDF poinformowało, że w tych kwaterach głównych wysocy rangą członkowie PIJ koordynowali ataki na Izrael wraz z Hezbollahem. 3 kwietnia IDF zbombardowało również wyrzutnię rakiet, z której Hezbollah wcześniej wystrzeliwał rakiety w kierunku północnego Izraela.
W dniach 3 i 4 kwietnia Siły Zbrojne Izraela (IDF) kontynuowały operacje lądowe w południowo-wschodnim Libanie. 4 kwietnia IDF poinformowały, że w ciągu ostatniego tygodnia oddziały 91. Dywizji Terytorialnej zabiły 35 bojowników Hezbollahu w południowym Libanie. IDF podały, że żołnierze 84. Brygady Piechoty (Givati) z 91. Dywizji Terytorialnej przeprowadzili nalot, w wyniku którego zlikwidowano oddział Hezbollahu w południowym Libanie. IDF poinformowało, że 84. Brygada Piechoty przeprowadziła liczne ataki na infrastrukturę Hezbollahu, w tym na składy broni zawierające przeciwpancerne pociski kierowane (ATGM), granatniki rakietowe (RPG), rakiety, broń ręczną i amunicję. 91. Dywizja przeprowadziła również ataki na liczne kwatery główne Hezbollahu oraz stanowiska wyrzutni przeciwpancernych. Analityk geoprzestrzenny poinformował 28 marca, że jednostki 91. Dywizji, w tym 84. Brygada, prowadzą działania w pobliżu miejscowości Ainata w okręgu Bint Jbeil. Siły Zbrojne Izraela poinformowały również, że 282. Brygada Artylerii (36. Dywizja Pancerna) wystrzeliła w ciągu ostatnich 24 godzin ponad 400 pocisków w kierunku celów Hezbollahu. Według informacji podanych 24 marca przez analityka wywiadu geoprzestrzennego, jednostki 36. Dywizji prowadzą działania w Taybeh w dystrykcie Marjaayoun. IDF ogłosiło, że siły IDF zabiły żołnierza z jednostki Maglan, 89. Brygady Komandosów (Oz) (98. Dywizja Spadochronowa) i „poważnie raniły” innego w incydencie ostrzału własnego w Shebaa, w dystrykcie Hasbaya, między 3 a 4 kwietnia. Izraelscy korespondenci wojskowi poinformowali 4 kwietnia, że jednostka Maglan prowadziła operację mającą na celu zatrzymanie osoby powiązanej z Hezbollahem w Shebaa.
Siły ONZ w Libanie (UNIFIL) poinformowały 3 kwietnia, że nieznany sprawca wystrzelił pocisk, który uderzył w pozycję UNIFIL i ranił trzech żołnierzy sił pokojowych ONZ w miejscowości Odaisseh w okręgu Marjaayoun. Siły Zbrojne Izraela (IDF) stwierdziły 3 kwietnia, że trajektoria lotu pocisku „wyraźnie wskazuje”, iż to Hezbollah wystrzelił rakietę w kierunku pozycji UNIFIL. Nieokreśleni sprawcy przeprowadzili ataki na pozycję UNIFIL oraz pojazd odpowiednio 29 i 30 marca, zabijając trzech żołnierzy sił pokojowych UNIFIL.
Inne odpowiedzi Osi Oporu
4 kwietnia Huti wystrzelili pocisk balistyczny z głowicą zawierającą amunicję kasetową oraz drony w kierunku środkowej i południowej części Izraela. Huti oświadczyli, że wystrzelili pocisk balistyczny z amunicją kasetową oraz kilka dronów w kierunku lotniska Ben Guriona w Tel Awiwie, a także „ważnych celów wojskowych” w południowym Izraelu. Według izraelskiego korespondenta wojskowego, Izraelskie Siły Zbrojne wykryły wystrzelenie pocisku balistycznego z Jemenu, ale pozwoliły mu spaść na otwartym terenie. Izraelskie Siły Zbrojne nie podały jednak, czy pocisk Huti zawierał głowicę z amunicją kasetową, ani nie poinformowały o przechwyceniu dronów. Huti twierdzili, że skoordynowali atak rakietowy z Hezbollahem i Iranem. Huti wystrzelili już wcześniej pociski balistyczne z głowicami kasetowymi w kierunku Izraela w 2025 r. Atak ten jest szóstym atakiem Huti na Izrael od momentu przystąpienia do konfliktu 28 marca. CTP-ISW nadal ocenia, że dotychczasowe zaangażowanie Huti w wojnę wydaje się być tak wyważone, aby uniknąć natychmiastowej eskalacji konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi i Izraelem.
Połączone siły amerykańsko-izraelskie kontynuowały ataki na cele irackich milicji wspieranych przez Iran, aby zapobiec atakom tych milicji na interesy Stanów Zjednoczonych i Izraela. 4 kwietnia połączone siły przeprowadziły atak na kontrolowaną przez Kataib Hezbollah kwaterę główną 45. brygady Sił Mobilizacji Ludowej (PMF) w prowincji Anbar, w wyniku którego zginęło dwóch bojowników PMF.
4 kwietnia irackie milicje wspierane przez Iran prawdopodobnie przeprowadziły atak na infrastrukturę energetyczną należącą do zachodnich firm w Basrze. Jak poinformowały agencję Reuters 4 kwietnia źródła związane z bezpieczeństwem i energetyką, dwa drony uderzyły w eksploatowane przez BP pole naftowe North Rumaila w Basrze, raniąc trzech irackich pracowników. Prawdopodobnie te same irackie milicje wspierane przez Iran przeprowadziły wcześniej, 1 kwietnia, atak dronami na magazyn należący do brytyjskiej firmy naftowej w Erbilu.
Wspierane przez Iran irackie milicje i organizacje będące ich grupami frontowymi nadal przyznają się do ataków na cele amerykańskie w Iraku i na Bliskim Wschodzie. Islamski Ruch Oporu w Iraku, będący koalicją wspieranych przez Iran irackich milicji, ogłosił 4 kwietnia, że przeprowadził 19 ataków z użyciem dronów i rakiet na amerykańskie bazy w Iraku i w regionie.
Polski (PL)
English (United Kingdom)