Jak Iran wykorzystał chińską technologię satelitarną do śledzenia sił amerykańskich

Według obszernego raportu Financial Times Iran z powodzeniem zdobył i wykorzystał chińskiego satelitę obserwacyjnego do monitorowania celów wojskowych Stanów Zjednoczonych. To wydarzenie zapewniło Islamskiej Republice bezprecedensową zdolność do gromadzenia w czasie rzeczywistym danych wywiadowczych o wysokiej rozdzielczości dotyczących ruchów amerykańskich żołnierzy i infrastruktury baz w całym regionie. 

Ujawnienie tych informacji podkreśla rosnące powiązania między komercyjną technologią kosmiczną a operacjami wojskowymi, pokazując, jak łatwo zasoby podwójnego zastosowania mogą trafić w ręce podmiotów państwowych, które chcą obejść tradycyjne sankcje i niedobory wywiadowcze. Satelita nosi nazwę TEE-01B, znany również jako Earth Eye 1. Wystrzelony w kosmos na początku czerwca 2024 roku z Centrum Startowego Satelitów w Jiuquan na pokładzie komercyjnej rakiety Ceres-1, satelita został oficjalnie umieszczony na orbicie w celu monitorowania środowiska i rolnictwa. Działając na wysokości około 545 kilometrów, TEE-01B jest w stanie rejestrować obrazy teledetekcyjne o niezwykłej rozdzielczości naziemnej wynoszącej pół metra. Chociaż producent i pierwotni operatorzy mają siedzibę w Chinach, granice między przedsiębiorstwem komercyjnym a zastosowaniami wojskowymi na szczeblu państwowym szybko się zatarły. Specyfikacje techniczne wskazują, że rozdzielczość tego kalibru jest więcej niż wystarczająca do identyfikacji poszczególnych pojazdów wojskowych, samolotów na pasach startowych oraz zmian w umocnieniach baz. Dla podmiotu takiego jak Iran, który historycznie polegał na lokalnym nadzorze za pomocą dronów i wywiadzie ludzkim, dostęp do takiej platformy stanowi ogromną poprawę w zakresie świadomości sytuacyjnej.

Proces, w wyniku którego Iran przejął kontrolę nad zadaniami satelity i strumieniami danych, podkreśla złożoność współczesnego transferu technologii. Źródła wywiadowcze wskazują, że połączenie nawiązano pod koniec 2024 roku. Zamiast bezpośredniego transferu wojskowego między państwami, który wywołałby natychmiastową międzynarodową reakcję i stanowiłby naruszenie licznych sankcji, porozumienie to zostało podobno zrealizowane za pośrednictwem sieci firm-przykrywek. Struktury te są ściśle powiązane z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. Podając się za podmioty komercyjne zainteresowane danymi rolniczymi i topograficznymi, te firmy-przykrywki były w stanie zawrzeć umowy leasingowe lub umowy o udostępnianiu danych dotyczące satelity TEE-01B. To potajemne przejęcie pozwoliło Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej ominąć międzynarodowe organy nadzorujące, skutecznie przekształcając cywilny zasób orbitalny w dedykowane narzędzie rozpoznania wojskowego. Konsekwencje posiadania przez Iran własnego satelity obserwacyjnego są istotne. Podczas ostatnich eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie irańskie siły zbrojne wykorzystywały satelitę TEE-01B do systematycznego śledzenia amerykańskich baz wojskowych w regionie. Satelita dostarczał nie tylko krystalicznie czyste zdjęcia, ale także dokładne współrzędne wraz z precyzyjnymi znacznikami czasu. We współczesnej wojnie aktualność danych jest równie ważna jak ich czytelność wizualna. Dzięki dokładnej wiedzy o tym, kiedy zdjęcie zostało zrobione, irańscy dowódcy mogli precyzyjnie mapować codzienne rutyny amerykańskiego personelu, odnotowywać przybycie cennych zasobów oraz identyfikować martwe punkty w sieciach obrony powietrznej baz.

Informacje te zostały bezpośrednio wykorzystane do przygotowania operacji ofensywnych. Raporty potwierdzają, że współrzędne i zdjęcia satelitarne posłużyły do wyznaczenia tras lotu amunicji krążącej, powszechnie znanej jako drony samobójcze, oraz do zaprogramowania systemów naprowadzania pocisków balistycznych i manewrujących. Ponadto satelita umożliwił Iranowi przeprowadzanie natychmiastowej oceny zniszczeń bojowych. Zlecając TEE-01B przelot nad celem wkrótce po uderzeniu, siły irańskie mogły określić skuteczność swoich ataków i zdecydować, czy konieczne są dalsze bombardowania – była to zdolność, której wcześniej im brakowało, a która znacznie zwiększa skuteczność ich uderzeń. Incydent ten otwiera nowy, niebezpieczny rozdział w stosunkach międzynarodowych i bezpieczeństwie kosmicznym. Ujawnia on ogromną lukę w globalnych regulacjach dotyczących komercyjnych zasobów kosmicznych. Ponieważ satelity takie jak TEE-01B są sprzedawane do użytku cywilnego, dane z nich pochodzące można nabywać i sprzedawać na otwartym rynku, co sprawia, że niemal niemożliwe jest zapobieżenie ich wykorzystaniu przez wrogie podmioty. Rząd Stanów Zjednoczonych stoi obecnie przed złożonym wyzwaniem dyplomatycznym. Chociaż nie ma jednoznacznych publicznych dowodów na to, że rząd w Pekinie wyraźnie zezwolił Iranowi na wykorzystanie satelity do celów wojskowych, wydarzenie to nadwyręża i tak już napięte stosunki między Waszyngtonem a Pekinem. Rodzi to pilne pytania dotyczące nadzoru nad szybko rozwijającym się chińskim sektorem kosmicznym oraz odpowiedzialności operatorów satelitów za weryfikację ich użytkowników końcowych. Stany Zjednoczone i ich sojusznicy będą prawdopodobnie naciskać na wprowadzenie bardziej rygorystycznych międzynarodowych protokołów dotyczących sprzedaży zdjęć satelitarnych o wysokiej rozdzielczości, choć egzekwowanie takich zasad w konkurujących ze sobą blokach globalnych pozostaje bardzo problematyczne.

Potajemne wykorzystanie satelity TEE-01B przez siły irańskie stanowi punkt zwrotny w wojnie asymetrycznej. Dowodzi to, że monopol głównych supermocarstw na wywiad kosmiczny dobiega końca. W miarę jak komercyjna technologia kosmiczna staje się tańsza i bardziej dostępna, regionalne mocarstwa i organizacje sponsorowane przez państwa będą coraz częściej zwracać się ku gwiazdom, aby uzyskać przewagę taktyczną na ziemi. Dla amerykańskich sił zbrojnych fakt, że ich odległe bazy są nieustannie obserwowane z orbity, wymaga fundamentalnego przemyślenia strategii bezpieczeństwa operacyjnego, kamuflażu i obrony powietrznej na Bliskim Wschodzie i poza nim.

ŹRÓDŁA:

https://www.ft.com/

https://www.investing.com/news/world-news/iran-used-chinese-spy-satellite-to-target-us-bases-ft-reports-4614200

https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iran-used-chinese-spy-satellite-to-target-us-bases-ft-reports/

https://www.zawya.com/en/world/middle-east/iran-used-chinese-spy-satellite-to-target-us-bases-ft-reports-nx2837je

https://www.lbcgroup.tv/news/middleeastnews/924882/iran-used-chinese-spy-satellite-to-target-us-bases-ft-reports/en

https://satellitemap.space/sat/60012

https://www.galactic-energy.cn/index.php/Show/cid/24/aid/241

https://orbitalfocus.uk/Diaries/Launches/GeoSS/ss-Age.php