Geran-5: rosyjski dron z napędem odrzutowym nad Ukrainą

Najnowsze doniesienia krążące w kręgach wojskowych i obronnych dotyczące wprowadzenia do służby nowego rosyjskiego drona, oznaczonego jako Geran-5, zostały potwierdzone jako prawdziwe. Zweryfikowany przez ukraiński wywiad obronny oraz międzynarodowych analityków ds. bezpieczeństwa na początku 2026 roku, Geran-5 stanowi znaczącą i niebezpieczną ewolucję w dziedzinie bezzałogowych systemów powietrznych dalekiego zasięgu. 

System ten jest aktywnie wykorzystywany w operacjach przeciwko Ukrainie, co oznacza wyraźną zmianę w strategii Moskwy w kierunku wykorzystania szybkich i ekonomicznych dronów rakietowych. Wprowadzenie tej broni komplikuje i tak już obciążoną sytuację sieci obrony powietrznej na Ukrainie, oferując możliwości pocisków manewrujących za ułamek ich ceny. Poprzednie wersje, takie jak powszechnie znany Geran-2 – będący rosyjską wersją irańskiego Shahed-136 – opierały się na konstrukcji z skrzydłami delta i wolnoobrotowymi silnikami tłokowymi. Geran-5 całkowicie odchodzi od tego podejścia. Wykorzystuje on układ aerodynamiczny, który bardziej przypomina tradycyjny pocisk manewrujący niż amunicję krążącą. Długość drona wynosi około sześciu i pół metra, a rozpiętość skrzydeł nieco ponad trzy metry. Przy maksymalnej masie startowej wynoszącej osiemset pięćdziesiąt kilogramów jest to potężna maszyna. Statek powietrzny przenosi 90kg głowicę wybuchową o nazwie BCh-90, która jest w stanie wyrządzić poważne szkody w infrastrukturze i na umocnionych celach.

Najbardziej charakterystyczną cechą Gerana-5 jest jego układ napędowy. Zamiast głośnych silników spalinowych przypominających silniki motorowerowe, stosowanych w poprzednich modelach, ten nowy dron wyposażono w chiński silnik turboodrzutowy Telefly TF-TJ2000A. Dzięki tej modernizacji Geran-5 osiąga prędkość przelotową wynoszącą od 450 do 600 kilometrów na godzinę. Przy takich prędkościach dron porusza się prawie trzy razy szybciej niż oryginalny Geran-2. Znacznie skraca to czas reakcji ukraińskich operatorów naziemnych systemów obrony powietrznej i znacznie utrudnia przechwycenie przez mobilne grupy ogniowe. Dron ma zasięg operacyjny około 950 kilometrów, czas lotu do dwóch godzin i zdolność do osiągania wysokości 6000 metrów. Ten zasięg pozwala siłom rosyjskim na przeprowadzanie ataków w głąb terytorium Ukrainy, jednocześnie utrzymując miejsca startu w bezpiecznej odległości od linii frontu. Elastyczność operacyjna Geran-5 stanowi kolejny obszar budzący obawy. System ten został zaprojektowany z myślą o dwóch metodach wystrzeliwania. Można go wystrzelić z ziemi za pomocą rakiety nośnej na paliwo stałe, podobnie jak w przypadku tradycyjnych dronów kamikaze. Jednak siły rosyjskie opracowały również możliwość wystrzeliwania Geran-5 z powietrza, a konkretnie przy użyciu starszych samolotów szturmowych Suchoj Su-25. Dzięki zamontowaniu dwóch dronów na jednym samolocie punkt startu można przesunąć o setki kilometrów bliżej celu, zanim dron zostanie w ogóle wypuszczony. Ta metoda wystrzeliwania z powietrza nie tylko zwiększa praktyczny zasięg rażenia broni, ale także dodaje element nieprzewidywalności, ponieważ samolot nośny może zbliżać się z różnych kierunków i wysokości, omijając silnie bronione strefy przygraniczne.

Pomimo surowych sankcji międzynarodowych mających na celu sparaliżowanie rosyjskiego przemysłu obronnego, badania techniczne zestrzelonych na Ukrainie dronów typu Geran-5 wykazały, że są one w znacznym stopniu uzależnione od zachodniej i zagranicznej mikroelektroniki. Ukraiński wywiad wojskowy i niezależne grupy badawcze rozmontowały odzyskane wraki, aby znaleźć komponenty pochodzące ze Stanów Zjednoczonych, Niemiec i Chin. Systemy nawigacyjne i sterujące drona opierają się na cyfrowych procesorach sygnałowych, wzmacniaczach operacyjnych i regulatorach napięcia produkowanych przez amerykańskie firmy, takie jak Texas Instruments, Monolithic Power Systems i CTS Corporation. Zidentyfikowano również niemieckie komponenty firmy Infineon Technologies. Ponadto dron wykorzystuje modem chińskiej firmy Xingkai Tech. Aby zapewnić dokładne namierzanie celów w środowiskach silnie zakłóconych przez działania wojsk elektronicznych, Geran-5 wykorzystuje odporny na zakłócenia system nawigacji satelitarnej Kometa-M12. Obecność tych nowoczesnych, nowo wyprodukowanych komponentów wskazuje, że Moskwa z powodzeniem stworzyła nielegalne łańcuchy dostaw i sieci pośredników w celu ominięcia globalnych ograniczeń handlowych. Dokładne pochodzenie konstrukcji Geran-5 pozostaje przedmiotem dyskusji wśród ekspertów wojskowych, choć wiele wskazuje na współpracę zagraniczną. Chociaż dron ten nosi nazwę „Geran”, podobnie jak wcześniejsze rosyjskie kopie irańskich systemów, jego wygląd zewnętrzny i parametry techniczne silnie przypominają irański bezzałogowy statek powietrzny Karrar. Biorąc pod uwagę ugruntowaną historię współpracy wojskowej między Moskwą a Teheranem, wielu analityków uważa, że Geran-5 jest albo bezpośrednią pochodną Karrara, albo w znacznym stopniu inspirowany jego konstrukcją. Jednak zastosowanie chińskich silników i zupełnie inny układ wewnętrzny sugerują, że Rosja przyjęła podstawową koncepcję i znacznie ją zmodyfikowała, aby dostosować ją do swoich konkretnych możliwości produkcyjnych i potrzeb taktycznych.

Debiut bojowy drona Geran-5 na początku 2026 roku oznacza początek niebezpiecznego nowego etapu wojny powietrznej nad Ukrainą. Łącząc prędkość i siłę rażenia pocisku manewrującego z możliwością masowej produkcji dronów samobójczych, Rosja próbuje przytłoczyć ukraińską obronę powietrzną samą liczbą i szybkością ataku. Podczas gdy tradycyjne pociski manewrujące są drogie i ich produkcja jest czasochłonna, drony z napędem odrzutowym, takie jak Geran-5, można wytwarzać w większych ilościach. Siły ukraińskie z powodzeniem przechwyciły kilka z tych nowych dronów, udowadniając, że nie są one ani niewidzialne, ani niepokonane. Jednak zwiększona prędkość i zróżnicowane platformy startowe wymagają wdrożenia zaawansowanych, wysoce wydajnych systemów obrony powietrznej, których zasoby są często ograniczone. W miarę trwania konfliktu szybka ewolucja technologiczna obserwowana w przypadku broni takiej jak Geran-5 podkreśla pilną potrzebę ciągłego dostosowywania się w dziedzinie globalnej obrony.

ŹRÓDŁA:

https://www.iiss.org/online-analysis/missile-dialogue-initiative/2026/01/russias-new-jet-powered-gerans/

https://militarnyi.com/en/news/study-finds-russian-geran-5-drone-relies-on-american-and-german-components/

https://war-sanctions.gur.gov.ua/en/page-geran-5

https://defencesecurityasia.com/en/russia-geran-5-jet-drone-breaking-nato-air-defences-patriot-missiles/

https://en.wikipedia.org/wiki/Shahed_drones

https://militarnyi.com/en/news/russia-uses-new-geran-5-kamikaze-drone-against-ukraine-for-the-first-time/

https://gur.gov.ua/content/voroh-upershe-zastosuvav-udarnyi-bpla-yeran5-detali-novoi-rozrobky-bude-opryliudneno-na-portali-warsanctions.html